Garevački Internet portal ®

Informacije za sve generacije!

Ned09222019

Last updateUto, 10 Ruj 2024 7pm

TENISKI LAKAT (epicondilitis lateralis, tennis elbow)

velimir_c
Kraće etiološko i epidemiološko razmatranje
Teniski lakat predstavlja bolesno stanje, tetivnog sustava mišica podlaktice (ekstenzora ruke) na mjestu njihovog gornjeg hvatišta (donji, vanjski dio nadlakticne kosti koji se zove lateralno epikondilo, odakle i sam naziv epicondilitis lateralis). Radi se o jednom patološkom, degeneracijskom/upalnom procesu koji je posljedica ili direktne ozljede u nivo lateralnog epikondila ili je nastao indirektno zbog ponavljanih i grubih pokreta u rucnom zglobu i laktu (ponavljane mikrotraume). Isto tako, mada dosta rijetko, može biti posljedica metabolickih poremecaja kao i reumatske prirode.

Razvija se u oko 1-2 % odrasle populacije, a najcešce su pogodjeni osobe koje u toku rada koriste na maksimalan nacin mišice podlaktice (radnici sa pneumatskom bušilicom/vibratorima, krojaci, brijaci, zidari, vozaci, mehanicari, keramicari, konobari,…); a svakako ne treba zaboraviti i sportaše (igrace tenisa, odakle i naziv teniski lakat; igrace squasha, stolnoteniste, body builderse). Obicno se javlja u osoba izmedju 30 i 50 godine života, a ucestaliji je kod muškarca.

Klinicka manifestacija bolesti
Lateralni epikondilitis se manifestuje pojavom bolova u toku rada ili bavljenja sportskom aktivnošcu, na vanjskom dijelu lakatnog zgloba, koje predstavlja tetivno hvatište mišica ekstenzora ruke. Bolovi mogu poceti iznenada, a mogu se razviti i postepeno, šireci se neki put, duž vanjske strane podlaktice i u ruku. Osim toga bolesnik se žali na odredjenu mišicnu slabost u ruci, što u težim slucajevima se može odraziti do te mjere da otežava normalne i svakodnevne aktivnosti kao što su npr. podizanje caše, žlice, tanjura, otvaranje vrata, stezanje ruke prilikom rukovanja, cjedjenje sundjera, uzimanje i držanje lakših predmeta. Nije rijetko da se bolesnik žali i na odredjene senzitivne smetnje kao što su mravinjanje ispod kože i bolovi u koži, na minimalni dodir, na vanjskom dijelu nadlaktice (hiperalgezija).

Postavljanje dijagnoze
Neki put se dijagnoza može postaviti bez vecih teškoca na osnovu anamneze (subjektivne smetnje bolesnika, podaci o njegovom zanimanju ili bavljenju odredjenom sportskom aktivnošcu) i klinickog pregleda. Klinickim pregledom se mogu ustanoviti bolna mjesta u dijelovima lakatnog zgloba kao i funkcionalne promjene u njegovoj aktivnoj i pasivnoj pokretljivosti. Neki puta se može konstatirati i prisutnost izljeva u lakatnom zglobu kao i lokalni znaci upale ili prisutnost krvnog podliva (hematom).

Radiografski nalaz u vecini slucajeva je normalan, ali ukoliko se radi o ponovljenim traumama u predijelu lakatnog zgloba, moguce je ponekad vidjeti prisutnost kalcifikacija. Ultrazvucnim pregledom se isto tako mogu otkriti kalcifikacije u mišicno-tetivnim sturkturama.
Laboratorijskim pretragama bi se trebala iskljuciti druga bolesna stanja (infekcijski artritis, reumatska i metabolicka stanja), a u tu svrhu se odredjuju upalni markeri (leucociti, PCR, VES) kao i reumatski faktor i nivo uricna kiselina u serumu. U diferencijalnoj dijagnozi ulaze i bolesna stanja vratne kralježnice kao što su artroza, diskalna hernija i degenerativne diskopatije a koje se mogu manifestirati izoliranim bolovima u nadlaktici i lakatnom zglobu, prikrivajuci time primarno oboljenje.

Lijecenje i prognoza

Prvi korak u lijecenju je svakako apsolutno mirovanje i suzdržavanje od aktivnosti koji su dovele do bolesnog stanja, sve dok traju simptomi (minimalni period oporavka je 7-10 dana). Neki put pomaže lokalno apliciranje hladnih obloga i leda, a isto tako i elasticne bendaže mogu biti od koristi. Ukoliko su bolovi jace izraženi, može se pribjeci uporabi antiupalnih lijekova (AINS) u lokalnoj primjeni (krema/gel na bazi Diclofenaca, Ethofenamata, Ibuprofena). Kontrola bolova sa AINS u sistemskoj uporabi je dosta problematicna i kontraverzna, zbog slabe prokrvljenosti tetivnih struktura, što otežava prilaz ovih lijekova na mjesto oštecenja.

Dosta dobri rezultati u brzom umanjenju i otklanjanju bolova kod lateralnog epikondilita se postižu lokalnom infiltracijom metilprednisolona (kortizonski lijek) i lidokaina (anestetik). Naime jedna skorašnja manja klinicka studija obavljena od strane grupe reumatologa Staffordshire Reumatology Centre iz Stoke on Trent u Engleskoj (1999), pokazala je da lokalna injekcija metilprednisolona u dozi od 20 mg, i lidokaina u dozi od 5 mg, umanjuje mnogo brže bolove u slucaju lateralnog epikondilita, u odnosu na 15-o dnevno uzimanje naproksena (AINS) u dozi od 2 puta po 500 mg na dan. Poslije mjesec dana tretmana u 92 % slucajeva u grupi tretiranoj sa lokalnom infiltracijom vidjeno je znatno poboljšanje ili potpuno išcezavanje simptoma, u odnosu na poboljšanje od 57 % u grupi tretiranoj sa naproksenom.
Kao dodatno lijecenje ili alternativa se može pribjeci fisioterapiji (ionoforezi, terapija ultrazvukom i udarnim valovima).
Sa konzervativnim lijecenjem ozdravljenje se vidi u 85 % slucajeva, preostalih 15 % slucajeva medjutim zahtijeva kirurško lijecenje.

Kirurško lijecenje je rezervirano za rezistentne i recidivirajuce slucajeve kod kojih su dijagnosticirane degenerativne i kalcificirajuce promjene na mišicno-tetivnim strukturama sa ciljem odstranenja oštecenog tkiva i sekcijom zahvacenih mišica
.